Thị trường tài chính tư nhân bùng nổ gây nỗi lo cho nền kinh tế

Quỹ đầu tư đóng góp vốn của tư nhân – Private Equity là một thuật ngữ dành để chỉ cho các quỹ gom góp tiền từ các NĐT để mua cổ phần tại các công ty. Mục tiêu của Private Equity là các doanh nghiệp đã có lợi nhuận, và cần có thêm các nguồn hỗ trợ để nâng cao giá trị của mình ở trên thị trường.

Các quỹ góp vốn đầu tư này hiện đang phát triển mạnh mẽ nhờ có nguồn tiền của cá nhân lớn, cổ phiếu mà các quỹ này sở hữu có trị giá đến 4.000 tỷ Đô la Mỹ.

Private Equity phát triển tạo ra một mối lo ngại về cái gọi là “thị trường nhà băng ngầm”. Lý do vì vốn tín dụng cá nhân đi vào quỹ Private Equity được dùng để đầu tư cho các công ty chẳng thể tiếp cận được với vốn vay ngân hàng.

thị trường tài chính tư nhân

Trên thế giới, vốn của tư nhân đã tăng mạnh từ 42,4 tỷ Dolar năm 2000 lên tới con số 776,9 tỷ vào năm 2018. Theo như dự đoán thì dòng tiền này có thể sẽ lên đến 1.000 tỷ Đô vào năm 2020.

56% nhà đầu tư đến từ Bắc Mỹ, nhưng hiện tại tốc độ gia tăng ở châu Âu đang khá nhanh, chiếm 25% và ở châu Á chiếm 13% trong năm 2018.

Hơn một nửa số nhà đầu tư tổ chức tham gia PE đến từ Bắc Mỹ (56% tính tới cuối năm 2018), tuy nhiên tốc độ gia tăng nhanh tại châu Âu (hiện chiếm 25%) và châu Á (hiện chiếm 13%).

Những nhà đầu tư lớn nhất của các quỹ đầu tư tư nhân Private Equity là các gia tộc giàu có, các công ty bảo hiểm và quỹ lương hưu. Cùng với đó chính là các quỹ đầu  tư cổ phiếu cũng góp phần không nhỏ trong nguồn vốn cũng như các hoạt động mua cổ phần các công ty. Thậm chí các quỹ cổ phiếu này còn huy động tiền từ nhiều nguồn khác hoặc lập lên những công ty tài chính.

Có khá nhiều công ty startup trong lãnh vực cho vay phát triển và lớn mạnh nhờ có nguồn tiền đầu tư tư nhân tăng mạnh.

Các nguồn vốn đầu tư FE này thường tập trung các đối tượng là doanh nghiệp vừa và nhỏ. Tuy nhiên hiện nay thì các đối tượng đã mở rộng và đa dạng hơn với các doanh nghiệp lớn với các khoản vốn vay khổng lồ. Số tiền này có thể dùng để bơm trực tiếp cho công ty hoặc gián tiếp qua các gói hỗ trợ cho doanh nghiệp.

Yếu tố hấp dẫn nhất trong thị trường này đối với bên cho vay vốn chính là lãi suất cho vay. Trong 10 năm vừa qua, các ngân hàng trung ương trên thế giới có chính sách nới lỏng nên lãi suất vay luôn ở mức thấp.

Tuy vậy thì các khoản tiền đầu tư từ quỹ tín dụng tư nhân có lãi suất ở mức 7-9%/năm, cao hơn khá nhiều so với đầu tư cổ phiếu hay mua trái phiếu thông thường.

Với các công ty đi vay vốn thì nguồn vốn này lại linh hoạt, nhanh chóng và dễ dàng tiếp cập hơn so với việc vay vốn ngân hàng. Điều này khiến cho cấp quản lý cảm thấy e ngại vì cách thức cho vay này tiềm ẩn nhiều  nguy cơ tạo ra nợ xấu, bong bóng tài sản trong thời gian tới ở trên thị trường tài chính. 

Giới quan chức tại châu Âu đã cảnh báo sự phát triển của thị trường quỹ đầu tư đóng góp vốn tư nhân hình thành nên những nguy cơ tiềm tàng tới thị trường. Trong  khi đó thì các chuyên gia tại UBS lại cho rằng các quỹ tu nhân này là đòn bẩy cho sự phát triển của các doanh nghiệp.